Susi Arnela e os senlleiros bebedores e vagabundos de Xuvino

Fin de Festa

Diana Varela Puñal

Edicións Laiovento, 2ª edición, Santiago de Compostela, 2017, 85 páxinas.

 

Cunha nova portada na que Diana Varela Puñal homenaxea a seu avó e padriño, Suso Puñal, un traballo ao xeito de introdución asinado polo profesor Luís Antonio Guiadás, responsable asemade dun glosario de cormelanismos e de topónimos de Corme, a terra onde naceu a escritora. E coa recuperación de dous poemas ausentes por vontade propia na primeira edición do ano 2015 (“Antonia Dourado” e “Danza de brindes ou alianza”) bota a andar esta segunda edición de Fin de Festa, a novela erguida coa coherente ensamblaxe de moitos relatos fragmentarios, que serven, porén, para achegarnos a historia de Susi Arnela acompañada dos “solitarios bebedores e vagabundos” de Xuvino.

Reproduzo a recensión da primeira edición de Fin de Festa que publiquei no ano 2015 cun algún breve engadido.

Setenta e sete planas abóndanlle a Diana Varela Puñal que, con esta peza, fai a súa estrea no eido da prosa para retratar o microcosmos de Xuvino, a vila mariñeira, posible trasunto ficcional do Corme da súa infancia. E faino cun destro e atinado emprego da evocación, amalgamando lembranzas e ficción en pequenas secuencias que recrean a historia de Susi Arnela, fío condutor desta novela de relatos, os retratos dun monllo de personaxes senlleiros da vila ou da contorna, e o mesmo Xuvino, convertido, nas prosas de Diana Varela Puñal, nun novo espazo mítico, desta volta á beira do mar.

É a vida de Susi Arnela, despregada en catorce secuencias, a principal fía condutora destas historias, pequenos retratos -retratos de sombras segundo a presentación editorial- para non esquecer. Susi Arnela que dominaba co seu poderío e o seu feiticeiro fulgor que lle  corresponden por ser a moza máis fermosa da vila, pero que, para a súa desventura, inxire sustancias que, ao cabo dos anos, amosan estragos no seu aspecto, transformándoa nun mito vido a menos. Susi Arnela que se afastaba dos amoríos e soamente se deitaba por cincuenta euros cos tipos de boa presenza que lle chistaban. Ata que toca fondo e comeza a delirar, porque quizais o seu sino nunca fora estar con ningún home, senón mergullada na inconsciencia e no soño. E como é de lei, a súa existencia está transitada de anécdotas como a de mexar coas amigas ao aire libre, rito iniciático que preludiaba a entrada na adolescencia.

Enrestradas nas andanzas de Susi Arnela, outras trece narracións e dous poemas que nos achegan pequenos retratos doutros personaxes de Xuvino que, dalgún xeito, entremesturan as súas vidas coa da protagonista, e comparten con ela diversos episodios da súa existencia e do seu mundo. Personaxes senlleiros da vila mariñeira como “O deslumbrado”, un toliño malpocado; “Nolovegho”, un grande afeccionado ao lambocio ao que, malia que lle “leiqueban” as mulleres, era no fondo un anacoreta; o mangallón de Constante para o que non había camisas nin calzas; Fernando D’avás, de linguaxe misteriosa por cousa do seu tatexo; Gonzalo Ushanka, o “filósofo” que lle daba ben á garnacha; Elpidio Zulueta, un pillo semental destemido que preñara a solteiras e casadas; Vidú, o cociñeiro de Susi, de orellas picudas e con sona de gran conquistador; en fin, Secundino Tusitala, un mariñeiro mercante que navegara por medio mundo. Cada un destes “senlleiros persoeiros” cos que se trenza o retrato de Susi Arnela, arrastra consigo historias curiosas ás que lle fai de pano de fondo Xuvino, un espazo con moitas fías sentimentais, E os dous poemas, novidade desta edición: “Danza de brindes”, a recreación dunha bebedela de ribeiro deshumanizada, sen sequera mirarse os que na mesma participan. E “Antonia Dourado”, a muller violada unha e outra vez, o calvario dunha muller fraquiña e pobre pola súa condición de xénero.

 

Diana Varela Puñal

Diana Varela Puñal mergulla o lector nesta colectánea de estampas e retratos, en arquitectura trenzada coas do mito de Susi Arnela e as súas malfadadas esquinas. E faino co emprego dun estilo de prosa evocador que, coa mirada condescendente e comprensiva, mais sen esquecer esa praga do mundo da droga, nos achega unha voz narradora que non xulga nin condena, e nos enfronta co camiñar cara a destrución persoal do personaxe principal, Susi Arnela, “cínica e libre como a auga”, que encara a morte con asombro e dignidade.

Retratos de sombras para non esquecer

Fin de FestaFin de Festa
Diana Varela Puñal
Edicións Laiovento, Santiago de Compostela, 73 páxinas

Setenta e tres planas abóndanlle a Diana Varela Puñal, que con esta peza fai a súa estrea no eido da prosa, para retratar o microcosmos de Xuvino, a vila mariñeira posible trasunto ficcional do Corme da súa infancia. E faino cun destro emprego da evocación, amalgamando lembranzas e ficción en pequenas secuencias nas que recrea a historia de Susi Arnela, fío condutor desta novela de relatos, os retratos dun monllo de personaxes senlleiros da vila ou da contorna, e o mesmo Xuvino, convertido nas prosas de Diana Varela Puñal nun novo espazo mítico, desta volta á beira do mar.
É a vida de Susi Arnela, despregada en catorce entregas, o principal fío condutor destas historias, pequenos retratos -retratos de sombras segundo a presentación editorial- para non esquecer. Susi Arnela que dominaba co seu poderío e o seu feiticeiro fulgor que lle corresponden por ser a moza máis fermosa da vila, pero que, para a súa desventura, inxire sustancias que, ao cabo dos anos, amosan estragos no seu aspecto, converténdoa nun mito vido a menos. Susi Arnela que se afastaba dos amoríos e soamente se deitaba por cincuenta euros cos tipos de boa presenza que lle chistaban. Ata que toca fondo e comeza a delirar, porque quizais o seu sino nunca foi estar con ningún home, senón mergullada na inconsciencia e no soño. E como é de lei, a súa existencia está transitada de anécdotas como a de mexar coas amigas ao aire libre, rito iniciático que preludiaba a entrala na adolescencia.
Enrestradas nas andanzas de Susi Arnela, outras trece narracións que nos achegan pequenos retratos doutros personaxes de Xuvino que dalgún xeito entremesturan a súas vidas coa da protagonista, e comparten con ela diversos episodios da súa vida e do seu mundo. Personaxes senlleiros da vila mariñeira como “O deslumbrado”, un toliño malpocado; “Nolovegho”, un grande afeccionado ao lambocio, ao que, malia que le “leiqueaban” as mulleres, era no fondo un anacoreta; o mangallón de Constante para o que non había camisas nin calzas; Fernando D’avás, de linguaxe misteriosa por cousa do seu tatexo; Gonzalo Ushanka, o “filósofo” que lle daba ben á gharnacha; Elpidio Zulueta, un pillo semental destemido que preñara a solteiras e casadas; en fin, Vidú, o canciño de Susi, de orellas picudas e con sona de gran conquistador. Cada un destes “senlleros persoeiros” cos que se trenza o retrato de Susi Arnela, arrastran consigo historias curiosas ás que lle fai de pano de fondo Xuvino, un espazo con moitas fías sentimentais.

 

Diana Varela Puñal

Diana Varela Puñal

Diana Varela Puñal mergulla o lector nesta colectánea de estampas e retratos, en arquitectura trenzada coas do mito de Susi Arnela e as súas malfadadas esquinas, co emprego dun estilo de prosa evocador que, coa mirada condescendente e comprensiva nos achega unha voz narradora que non xulga nin condena, e nos enfronta co camiñar cara a destrución persoal do personaxe principal, Susi Arnela, “cínica e libre como a auga”, que encara a morte con asombro e dignidade,