Contra o monoteísmo do amor (romántico)

Amor é una palabra coma outra escaneadoooooooAmor é unha palabra coma outra calquera

Francisco Castro

Editorial Galaxia, Vigo, 2016, 222 páxinas

    Tendo en conta o seu currículo como escritor, no cabe dúbida de que Francisco Castro é un autor versatil que frecuenta con igual destreza varios xéneros e subxéneros: narrativa para rapaces e para adultos, con tramas ateigadas de historias, radiografando a xeración daqueles mozos vigueses que, desde o barrio de Teis, foron protagonistas pasivos da movida viguesa dos oitenta, quedando no camiño moitos deles; pescudando nos abusos do capitalismo e no mundo das relacións a través de internet; no relato histórico… Mais, xa desde as súas primeiras achegas (Amor de Cinema, Play-back ou os relatos de A canción do náufrago ou Xeografías) tense abeirado á literatura de asuntos sentimentais, amalgamada por veces con amores prohibidos, co desamor, co delito de non saber amar, e tamén coa paixón, con sexo, co erotismo.

Agasállanos arestora cunha  novela, éxito de vendas e tamén mediático, na que se dan cita dúas fías narrativas: as relacións sentimentais e un thriller non carecente de suspense. Unha novela de amor, como a define o mesmo texto (páxina 57), pero con moito desamor, e sobre todo con moito amor mal entendido, ese amor infectado, tóxico, o amor romántico das telenovelas ou dos contos de fadas. Unha muller, a protagonista, náufraga dos sequeiros conxugais do desamor, que devece polo monoteísmo do amor romántico, porque a educación, a cultura acostuman reservar para as mulleres, nunha estratexia de dominación, o rol de se deixaren gobernar, de medrar namoradas, vendo ou escoitando fermosas e escravizantes historias de amor. Namoradas do amor, crendo ademais que as súas renuncias aseguran a súa felicidade e a da súa parella. É a percepción que ten Carla,  a protagonista, unha idealización que se lle estraga cando o seu marido a abandona.

Un suceso tráxico no que, sen querelo, se ve mergullada, e a relación con outra persoa, un fotógrafo que aparentemente no esconde nada e que lle semella a antítese do seu home, faraa evolucionar nun corto período de tempo: deixa a súa propia agonía, aprende o que son o verdadeiro amor e o verdadeiro sexo, que soamente pode ser feliz por ela mesma, e  medra como persoa, sen dependencias.

Francisco Castro mete na vida desta muller á que lle acaba de estourar a burbulla do amor-dependencia, unha morte. Entón a novela, sen abandonar a deconstrucción  do amor falsamente idealizado, convertese tamén nun verdadeiro thriller, con investigacións policiais, sospeitas e un desenlace, o enigma dun asasino en serie, que o autor vai achegando ao lectorado en doses e cun ritmo moi apropiado.

A novela é unha boa disección do amor, dese amor do que veño falando, propio da concepción xudeo-cristiana: “apego, caudal infinito de sufrimento que nos leva a amar sen dignidade a quen quizais xa non nos ama” (páxina 102). E así mesmo do amor, reacción bioquímica do cerebro. Non falta, porén, unha aposta polo amor verdadeiro, polo amor grande, ese das dimensión  insondables, non finitas. E tamén polo sexo.

E cando a novela deriva nun relato de intriga policial, a narración mantén o pulso e segue tirando do lector, ao que lle regala un desenlace, á vez coherente e aberto.

 

Francisco Castro

Francisco Castro

Acouto varios achados nesta novela. Como tal, as oportunas referencias filosóficas (Nietzsche, Aristóteles, Sartre, os enunciados performativos de Austin), que actúan como testemuñas autorizadas e intres reflexivos. Pero sobre todo a potencia da voz narrativa, cuxo protagonismo é cardinal neste relato. Un narrador en terceira persoa que amosa con acuidade o relato dos feitos, que se detén con frecuencia en atinadas reflexións, afastadas de calquera moralismo, aínda que, ao meu parecer, sobran os corolarios explícitos. Debería tiralos o lector por si mesmo. Un estilo de prosa dinámico, ben modulado; poderíase dicir que lemos unha prosa moderna a actual, sen alienacións líricas. E un ritmo acaído ao desenvolvemento da trama, rápido nalgunhas secuencias e máis repousado noutras. Finalmente, un relato verista. O desenlace da historia permite entender que algunhas secuencias que, no momento de lelas, semellan impropias dunha situación de morte e dó, non son discordantes coa realidade, sen que sexan precisas as explicacións dos psicólogos: cando os sentidos están a flor de pel, todo pode pasar.

Se algún interrogante se pode facer verbo da verosimilitude, este atinxiría ao plan policial tan complexo para identificar e deter o posible asasino en serie, que funciona á perfección, pouco menos que de xeito determinístico. A ficción pode superar ou non á realidade, e aguanta con todo. Porén a realidade é moito máis teimuda e non anda coma un reloxo.