“A neve interminable”: intelixente amalgama de historias

A neve interminableA neve interminable
Agustín Fernández paz
Edicións Xerais, Vigo, 2015, 180 páxinas

Dá xenio ler a Agustín Fernández Paz en calquera dos formatos ou subxéneros que frecuenta. Esa escritura clara, sen estearse na frase brillante ou requintada senón na naturalidade lingüística, na arquitectura do relato e na gordura das súas historias segue colleitando lectores e lectores en cada unha das súas entregas. Esa foi sempre a súa forma de escribir, e en boa medida a chave dos seus éxitos. E volve selo na súa última entrega, A neve interminable, unha amalgama de historias secundarias ligadas por unha fía narrativa principal, que vinte anos despois nos fai lembrar, por certas semellanzas ambientais sobre todo, a súa obra seguramente máis coñecida, Cartas de inverno. Un libro ademais que, pola súa estrutura compositiva homenaxea aos cinco escritores ( Mary Wollstonecraft, Claire Clairmont, Percy Shelly, John William Polidori e Lord Byron) que na noite do 19 de xuño de 1816 se xuntaron ao pé dun lago suízo co reto de escribiren cadanseu relato de medo. Ese mesmo reto acéptano os personaxes de A neve interminable.
Cinco guionistas, con non moita experiencia pero dotados de creatividade, concéntranse nun lugar illado, nun hostal da Fonsagrada para poder traballar sen distraccións e escribir así os guións dunha serie de medo para a televisión. O seu propósito é explorar os terrores presentes no mundo actual, fuxindo dos argumentos clásicos do xénero, como manifesta unha das guionistas recluídas. Alí coinciden con outros tres creadores de historias ou responsables de vertelas a outras linguas. Na tarde do cuarto día comeza a nevar; unha interminable nevarada que os deixa illados. Cada un deles escribirá unha historia que logo porán en común. Historias que Agustín Fernández Paz integra habilmente na principal, e que beben sen dúbida en Lovecraft, no terror preternatural: a presenza de forzas maléficas (vampiros, fantasmas, mortos viventes…) ou que teñen moito que ver con psicopatías ou alteracións na visión da realidade.
O horror que habita no soto, o rabuñar ominoso que escraviza a mente do protagonista, malia que unha nova construción ocupe o lugar da antiga (“Casa azul”). Os vampiros que se introducen no espello e traballan no corpo do protagonista, introducindo no mesmo pequenas doses de sangue (“Herdanza de sangue”). Seres que regresan da morte para levar a cabo a vinganza tantos anos agardada e temida (“A néboa da vinganza”). O ser de familia rica serve mesmo para agochar as mentiras e que ninguén descubra segredos noxentos, mais afortunadamente na morte non hai clases nin privilexios (“Un incidente no internado”).
Porén, malia que as catro historias son capaces de provocar o medo psicolóxico, non cumpren co propósito que reuniu os guionistas: describir, dar testemuño dos terrores actuais, eses medos dos que apenas somos conscientes, provocados polo planeta que se rebela -a mostra a interminable nevarada- por culpa dos estragos e desfeitas que realizamos, sobre todo pola cobiza dos poderosos. Terrores que aparecen lembrados no desenlace do libro.

 

Agustín Fernández Paz

Agustín Fernández Paz

O relato flúe espontáneo na pluma de Agustín Fernández Paz, quer nas historias secundarias que amosan “o sentido do morbosamente antinatural” (Lovecraft), quer na historia principal que crea atmosferas de grande verosimilitude; situando os relatos nun marco próximo á actualidade. Graduando perfectamente o ritmo narrativo, cedéndolle a narración a un personaxe protagonista que o fai en primeira persoa para conferirlle maior credibilidade ao que conta; adiantado oportunamente a sensación de horror (descubertas desconcertantes, a porta dun cuarto que debería estar pechada e que aparece medio aberta, páxina 28-29). E mesmo coa utilización frecuente do pasado imperfecto que actúa sobre o presente, preñando as historias de sensación de ameaza. Estratexias compositivas moi acaídas que o autor domina, á vez con creatividade e oficio, e que axudan a que a gordura das súas historias tire de nós, lectores, que moi pronto ficamos enganchados nas súas tramas. É a arte de escribir libros de fronteira que engadan por igual a cativos e a adultos.