Unha infancia ateigada de historias

 

 

Paisaxes de pan

Ánxela Gracián

Edición artesanal, Colección Bourel, Ribeira, 2013, 47 páxinas.

   Desde os cumes do Andes preto daquelas serras nas que o cundor, cundor que cantaba Avilés de Taramancos, esfollaba margaridas, gorento este pequeno mais fermoso galano editorial e poético que chega as miñas mans grazas á xenerosidade da súa autora, Ánxela Gracián. Unha verdadeira alfaia editorial elaborada por medios artesanais en Ribeira, en edición limitada  e única, que forma parte  da Colección Bourel.

   Ánxela Gracián, coñecida nos eidos da literatura infantil e xuvenil e no da tradución, fai así o seu debut no xénero lírico con estas páxinas artesanais dedicadas a todas as mulleres de Castroverde que amasaron e amasan o pan, levedado coas palabras transmisoras dos coñecementos ancestrais da nosa tribo, “nos seus cantos, rezos, conxuros, discursos, contos ou relatos”.  O vivido e o soñado verbalizado pola Avoa Anuncia, a grande contadora da familia, e o Avó Guillerme, regalados á meniña, “aínda feto por nacer”, en forma de palabras, a pequena novela da vida de diario xunto coa mantenza do pan de centeo. Eis as fías destes poemas de recuperación da infancia, das paisaxes vitais, das secretas sustancias que xa desde a infancia conforman o eu lírico (“o que todo nós somos e podemos levar canda nós / porque é tan pequeno / que cabe dentro dunha fardela”).

  

Ánxela Gracián

Deste xeito, o pan, “a bola cocida” en cada fornada, non só e mantenza para levar á boca. Convertese tamén en palabra que atesoura esas “pontes vivas”, transmisoras dos herdos ancestrais, a memoria familiar e a memoria tribal nas que as mulleres – fiadoras das brañas, espigadoras dos trigais, apañadoras do centeo – son o verdadeiro alicerce e esteo da vida comunal.

   E á par dese pan centeo que leva na súa cortiza o ADN dos habitantes de ese vilar de nove casas e conxura todas as fames, os versos que lle dan vida ás  grandes mentiras mellor contadas: a dese xigantón que é o Home do Saco, que polo día ten medo das nenas valentes, pero pérdeo polas noites e aínda hoxe segue a conxurar todos os medos; ou a da Muller da Gadaña, muller de pedra que se esvaece no ar pero que un día virá buscarnos para levarnos con ela.

   Remata o poemario coas homenaxes, homenaxe humilde a Wislawa Szymborska; coas despedidas que son asemade recuperacións de experiencias vitais da infancia, como tal as da nena que xogaba co carriño de nabo tallado polo Avó Guillerme.  E a confirmación de pertenza á matria da infancia do último poema que amalgama na súa fermosa brevidade as inmensas e millentas evocacións de unha infancia ateigadas de historias.